ABD Başkanı Donald Trump, Pakistan’ın arabuluculuğunda yürütülen müzakereler sonucunda İran ile varıldığı duyurulan mutabakat kapsamında gündeme gelen 300 milyar dolarlık ödeme iddialarını yalanladı.
ABD ile İran arasında savaşı sona erdirmeyi ve taraflar arasındaki sorunların diplomatik yollarla çözülmesini amaçladığı belirtilen mutabakatın ardından, İran’ın yeniden inşası ve ekonomik kalkınması için 300 milyar dolarlık bir plan hazırlanacağı yönündeki madde uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırmıştı.
Söz konusu tartışmalara ilişkin sosyal medya hesabından açıklama yapan Trump, ABD’nin İran’a 300 milyar dolarlık bir ödeme yapacağı yönündeki haberlerin gerçeği yansıtmadığını belirterek, “ABD’nin İran’a 300 milyar dolarlık bir ödeme yapması söz konusu değil” ifadelerini kullandı. Trump, bu yöndeki iddiaları ise “yalan haber” olarak değerlendirdi.
Ateşkes Çağrısı
Trump, daha sonra yaptığı ikinci açıklamada ise Orta Doğu’da barışın kalıcı hale gelmesi gerektiğini vurguladı.
Bölgedeki tüm tarafların mevcut taahhütlerine bağlı kalmasını isteyen Trump, “Orta Doğu’da herkesi müzakerelerimizin sorunsuz bir şekilde ilerlemesine olanak sağlamak için yükümlülüklerini yerine getirmeye teşvik ediyoruz. Petrol fiyatlarındaki düşüş ve piyasalardaki olumlu hava, atılan adımların önemini gösteriyor. Lübnan, Hizbullah ve İsrail dahil olmak üzere tüm cephelerde tam bir ateşkes bekliyoruz” dedi.
İsrail ve İran’a Mesaj
İsrail’de hükümete yakın Kanal 14 televizyonuna da konuşan Trump, ABD-İran mutabakatının İran’ın nükleer programı ile Hizbullah’ın bölgedeki etkisinin sona erdirilmesine katkı sağlayacağını savundu.
Trump, İran’ın anlaşma kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde çok sert yaptırımlar ve saldırılarla karşı karşıya kalabileceğini belirtirken, Hizbullah’ın da silah bırakması gerektiğini söyledi.
İsrail’in İran’ın nükleer tesislerine yönelik ABD’den bağımsız bir operasyon düzenlemesi ihtimaliyle ilgili soruyu da yanıtlayan Trump, saldırıların sınırlı ölçekte kalması şartıyla Tel Aviv yönetimine destek verebileceğini ifade etti.
Pakistan Arabuluculuğundaki Mutabakat
İran ve ABD, Pakistan’ın arabuluculuğunda yürütülen görüşmeler sonucunda 14 Haziran’da, çatışmaların sona erdirilmesi ve anlaşmazlıkların müzakere yoluyla çözülmesini öngören 14 maddelik bir mutabakata vardıklarını duyurmuştu.
“İslamabad Mutabakatı” adı verilen metinde, savaşın sona erdirilmesi, Lübnan’daki gerilimin düşürülmesi, Hürmüz Boğazı’nın açık tutulması ve ABD’nin İran’a yönelik deniz ablukasının kaldırılması gibi başlıkların yer aldığı belirtilmişti.
Mutabakatın en çok tartışılan bölümlerinden biri ise ABD’nin, bölgesel ortaklarıyla birlikte İran’ın yeniden inşası ve ekonomik kalkınması için en az 300 milyar dolarlık bir plan hazırlamayı taahhüt ettiği iddia edilen 6. madde olmuştu.
Ancak Trump’ın son açıklaması, Washington yönetiminin İran’a doğrudan 300 milyar dolarlık bir ödeme yapacağı yönündeki iddiaları kesin bir dille reddettiğini ortaya koydu. Böylece mutabakatın ekonomik boyutuna ilişkin tartışmalar yeni bir boyut kazandı.
Başlık için daha merak uyandıran bir seçenek de şu olabilir:
