İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) ile Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği’ne (TMMOB) bağlı meslek odalarının İstanbul birimleri arasında, “Sağlıklı Kentleşme, Nitelikli Yapılaşma, Kültürel Değerlerin Korunması İçin İşbirliği Protokolü” imzalandı. Protokolle İstanbul’da sağlıklı kentleşmenin, nitelikli ve güvenli yapılaşmanın yanı sıra kentin kültürel, tarihi, doğal ve ekolojik değerlerinin korunması amacıyla İBB ile meslek odaları arasında kurumsal işbirliğinin güçlendirilmesi hedefleniyor.
İBB Başkanvekili Nuri Aslan, 17 Ağustos Marmara Depremi ile 6 Şubat depremlerini hatırlatarak, “Bizim bugün İstanbul’a karşı en büyük sorumluluğumuz İstanbul’un afetlere hazırlanmasıdır. Bizim görevimiz de İstanbul’u afetlere hazırlamaktır” dedi.
Aslan, bugüne kadar depreme hazırlık projeleri kapsamında 73 milyar liranın üzerinde kaynak harcandığını belirterek, “Bugüne kadar ücretsiz hızlı tarama test yöntemimizle 142 binden fazla binayı ziyaret ettik. Mühendislerimizle kapı kapı gezerek 40 bini aşkın yapının detaylı risk analizini tamamladık” ifadelerini kullandı.
İBB Başkanvekili Aslan, sahada devam eden çalışmaların bütçesinin yaklaşık 73 milyar lira olduğunu, hazırlıkları tamamlanan ve hayata geçirilecek projelerin bütçesinin ise yaklaşık 40 milyar lira olduğunu açıkladı.
İBB ile TMMOB arasında işbirliği protokolü
İstanbul Büyükşehir Belediyesi ile TMMOB’a bağlı meslek odalarının İstanbul birimleri arasındaki “Sağlıklı Kentleşme, Nitelikli Yapılaşma, Kültürel Değerlerin Korunması İçin İşbirliği Protokolü”, İBB’nin Saraçhane’deki Başkanlık Binası’nda düzenlenen törenle imzalandı.
İBB adına protokole İBB Başkanvekili Nuri Aslan imza atarken, TMMOB adına ise Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) Yönetim Kurulu Başkanı Ali Ekber Çakar imza koydu.
Törende konuşan Aslan, İstanbul’un geleceğine ilişkin kararların bilimsel veriler ve kamu yararı doğrultusunda alınması gerektiğini belirterek şu ifadeleri kullandı:
“İstanbul gibi büyük bir kenti yönetebilmek için mühendislerin, mimarların, şehir plancılarının, halk sağlığı uzmanlarının, meslek odalarımızın, sivil toplum kuruluşlarının yıllara dayanan birikimine ihtiyacımız var. Biz İstanbul’u onlarla beraber yönetmek istiyoruz.
İstanbul’un geleceğine dair kararları bilimin ve kamu yararının ışığında almak zorundayız.”
“O gece çok ağır bir bedel ödedik”
Protokolün, 17 Ağustos Marmara Depremi’nin 27’nci yıl dönümünün hemen ardından imzalanmasının ayrı bir anlam taşıdığını ifade eden Aslan, şöyle konuştu:
“Tam 27 yıl önce, Ağustos’un 17’sinde saat 03.02’de yalnızca Marmara’da değil, bütün yurdumuzda bir sarsıntı gerçekleşti. Enkazların altından yükselen çığlıkları hâlâ unutmadık. Hepimiz aynı soruyu defalarca sorduk: ‘Sesimi duyan var mı?’ O gece çok ağır bir bedel ödedik. 18 binden fazla yurttaşımızı kaybettik, yüz binlerce insanımız yerinden, yurdundan oldu. Depremin maddi ve manevi izleri, travmaları, kayıpları ve acısı ise hep taze kaldı.”
“Depremin değil, ihmallerin can aldığını gördük”
Aslan, 17 Ağustos Marmara Depremi’nin ardından yaşananlara ilişkin değerlendirmesini şu sözlerle sürdürdü:
“O gün çok şey değişti. Şehirlerimizin depreme hazır olmadığını gördük, depremin değil ihmallerin can aldığını gördük. Yasaların, yönetmeliklerin yetersiz olduğunu gördük. Ancak o günden yeterli dersi tam olarak almadığımızı ise 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremlerde gördük. Hâlâ yaralarımızı sarmaya çalışıyoruz.”
“Bir evlat olarak, bir torun olarak da konuşuyorum”
Ailesinin de 1939 Erzincan Depremi’nde büyük acılar yaşadığını anlatan Aslan, konuşmasının bu bölümünde şunları söyledi:
“Ben depremin ne olduğunu bilen bir ailenin evladıyım, çocuğuyum. 1939 Erzincan Depremi’nde dedesini kaybetmiş, aynı depremde göçük altında kalıp beli kırılarak engelli kalan bir ninenin torunuyum. O yüzden bugün burada yalnızca bir yönetici olarak konuşmuyorum. Bir insan olarak, bir evlat olarak, bir torun olarak da konuşuyorum. Ve çok iyi biliyorum; bizim bugün İstanbul’a karşı en büyük sorumluluğumuz İstanbul’un afetlere hazırlanmasıdır. Bizim görevimiz de İstanbul’u afetlere hazırlamaktır.”
Aslan, afetlere dirençli bir İstanbul için izlenecek yolun belli olduğunu belirterek şöyle konuştu:
“Bunun yolu da bellidir: Planlı kentleşmeden geçer, bilimden geçer, ortak akıldan geçer, işi ehline teslim etmekten geçer ve en önemlisi bunların hepsini kurumlar arasında kalıcı bir işbirliğine dönüştürmekten geçer. İşte bugün attığımız imzanın asıl anlamı da budur.”
142 bin bina ziyaret edildi
İBB’nin 2019’dan bu yana deprem ve kentsel dirençlilik çalışmalarına ilişkin rakamları da paylaşan Aslan, “Bugüne kadar ücretsiz hızlı tarama test yöntemimizle 142 binden fazla binayı ziyaret ettik. Mühendislerimizle kapı kapı gezerek 40 bini aşkın yapının detaylı risk analizini tamamladık” dedi.
Aslan, Türkiye’de ilk kez kiracıları da kapsayan kira yardımı modeliyle on binlerce yurttaşa yaklaşık 700 milyon liradan fazla destek sağlandığını, İstanbul Yenileniyor platformu üzerinden ise 500 binden fazla bağımsız birim için başvuru alındığını söyledi.
“73 milyar liranın üstünde kaynak harcadık”
Afetlere hazırlık kapsamında gerçekleştirilen yatırımlara ilişkin bilgi veren Aslan, şu ifadeleri kullandı:
“Silivri’den Tuzla’ya, viyadüklerimizi, kıyılarımızı ve kamu binalarımızı güçlendiriyoruz. 54,5 kilometre dere ıslahı yaparak 130 kronik taşkın noktasını tamamen çözdük. Afet deyince sadece deprem değildir. Kar yağışı da bir afet olasılığıdır, sel baskını da bir afettir. Bugüne kadar depreme hazırlık projelerinde ise toplam 73 milyar liranın üstünde bir kaynak harcadık.”
Sahada devam eden çalışmaların bütçesinin yaklaşık 73 milyar lira olduğunu belirten Aslan, hazırlıkları tamamlanan ve başlayacak projelerin bütçesinin ise yaklaşık 40 milyar lira olduğunu ifade etti.
Aslan, “Yani milletin parasını, kuruşu kuruşuna milletin can güvenliği için harcıyoruz. Ama şunu da çok iyi biliyoruz: İstanbul’un dirençli bir kent olması yalnızca binaları güçlendirmekle mümkün değil. Çünkü yanlış yere yapılan doğru bina da İstanbul’u güvenli hâle getirmez” dedi.
Meslek odaları karar süreçlerine dahil edilecek
İmzalanan protokolün bu noktada büyük önem taşıdığını belirten Aslan, meslek odalarının sahip olduğu uzmanlığın İstanbul’un planlarına ve teknik karar süreçlerine düzenli ve kurumsal biçimde dahil edileceğini söyledi.
Aslan, “Planlardan yönetmeliklere, harita ve etütlerden projelere kadar uzanan süreçlerde meslek odalarımızın görüş ve katkısını alacağız. Gerektiğinde ortak çalışma grupları kuracağız, düzenli koordinasyon toplantıları yapacağız” dedi.
“Bu protokol bir dosyada duran bir metin olmayacak”
Protokolün uygulamadaki karşılığının önemine dikkat çeken Aslan, şöyle konuştu:
“Yani bu protokol bir dosyada duran bir metin olmayacak. Sahada karşılığı olan, düzenli işleyen bir ortak akıl mekanizması olacak. Buradaki amacımız bürokrasiyi artırmak değil, tam tersine hizmetin kalitesini ve niteliğini artırmak ve korumak, kararları daha doğru almak, süreçleri daha şeffaf hâle getirmek, mesleki denetimi güçlendirmek ve kamu yararını daha güçlü bir biçimde korumaktır.”
“İstanbul’u hep birlikte daha güvenli hâle getireceğiz”
İstanbul Çevre Düzeni Planı çalışmalarına da değinen Aslan, kentin iklim ve ekolojiden konuta, ekonomiden ulaşıma, teknik altyapıdan afet riskleri ve kentsel dönüşüme kadar 10 ana tema altında ele alındığını söyledi.
Aslan, “Mühendislerimizi, mimarlarımızı ve şehir plancılarımızı dinliyoruz. Sivil toplum kuruluşlarını dinliyoruz. İstanbul’u hep birlikte daha güvenli, daha adil ve daha yaşanabilir bir kent hâline getireceğiz. Birlikte başaracağız” dedi.
Konuşmasının sonunda 17 Ağustos Marmara Depremi’nde ve diğer afetlerde yaşamını yitirenleri anan Aslan, “Birlikte çalışacağız, İstanbul’u birlikte koruyacağız” ifadelerini kullandı.
Protokol hakkında
İBB ile TMMOB’a bağlı meslek odalarının İstanbul birimleri arasında imzalanan “Sağlıklı Kentleşme, Nitelikli Yapılaşma, Kültürel Değerlerin Korunması İçin İşbirliği Protokolü”, İstanbul’da yürütülen mimarlık, mühendislik ve şehir planlama hizmetlerinin bilimsel esaslara, mesleki kurallara ve kentin planlama ilkelerine uygun şekilde gerçekleştirilmesini amaçlıyor.
İşbirliği kapsamında; sağlıklı kentleşmenin sağlanması, nitelikli ve güvenli yapılaşmanın desteklenmesi, halk sağlığının korunması ile İstanbul’un kültürel, tarihi, doğal ve ekolojik değerlerinin korunarak geliştirilmesi hedefleniyor.
Protokolle İBB, imar planları ve diğer teknik çalışma süreçlerinde ilgili meslek odalarının görüş ve katkılarını alacak. İhtiyaç duyulması hâlinde ortak çalışma grupları oluşturulacak, teknik personel görevlendirilecek ve düzenli koordinasyon toplantıları gerçekleştirilecek.
Meslek odaları ise üyelerinin mesleki yeterlilik ve kayıtlarının takibini yapacak; mesleki ve teknik hizmetlerin bilimsel ve teknik standartlara uygunluğuna yönelik denetim süreçlerini yürütecek. Üyelerin üstlenebileceği iş miktarı ve alan sınırları takip edilecek, mevzuata aykırı uygulamalarda ise ilgili mesleki ve disiplin süreçleri işletilecek.
